KOMONIECKI WŚRÓD GWIAZD. NOWA POLSKA NAZWA PLANETOIDY (709844) 2013 GS155
W poniedziałek, 27 lipca 2026 roku, Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU), dzięki sugestii Doroty Firlej, dyrektor Muzeum Miejskiego w Żywcu i na wniosek odkrywców Michała Kusiaka i Michała Żołnowskiego, oficjalnie nadała planetoidzie (709844) 2013 GS155 nazwę Komoniecki. To wyjątkowe wyróżnienie upamiętnia Andrzeja Komonieckiego – burmistrza Żywca, kronikarza i jednego z najwybitniejszych świadków historii Żywiecczyzny przełomu XVII i XVIII wieku.
Planetoida Komoniecki jest skalnym obiektem o szacunkowej średnicy około 2 kilometrów. Krąży wokół Słońca w Pasie Głównym Planetoid, pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza, w średniej odległości około 2,86 razy większej niż odległość Ziemi od Słońca. Jeden pełny obieg naszej gwiazdy zajmuje jej 5,2 roku. Obiekt został odkryty 3 kwietnia 2013 roku.
Andrzej Komoniecki zapisał się w historii przede wszystkim jako autor monumentalnego Dziejopisu Żywieckiego. Korzystając z wcześniejszych przekazów oraz opisując wydarzenia, których sam był świadkiem, stworzył bezcenne źródło wiedzy o historii regionu. Szczególne miejsce w jego kronikach zajmują również zjawiska astronomiczne. Opisał między innymi pojawienie się Komety Kircha z 1681 roku oraz zaćmienie Słońca z 1699 roku, które w okolicach Żywca osiągnęło imponującą fazę około 0,96. Dzięki jego zapiskom wiemy dziś, jak niezwykłe zjawiska wyglądały z perspektywy mieszkańców Beskidów ponad trzysta lat temu. Lata życia Andrzeja Komonieckiego przypadły na okres dynamicznego rozwoju astronomii. Były to czasy działalności Jana Heweliusza, gdy obserwacje nieba zaczynały nabierać naukowej precyzji, a uczeni coraz dokładniej opisywali zjawiska zachodzące we Wszechświecie. Komoniecki nie był zawodowym astronomem, ale jako uważny obserwator świata pozostawił świadectwa, które do dziś mają wartość historyczną a także naukową, mimo że w zapiskach odnosi się czasem do powszechnie stosowanych w społeczeństwie przesądów i interpretacji astrologicznych. Jest w tym wszystkim piękna symbolika. Gdy przed ponad trzema wiekami Andrzej Komoniecki spoglądał nocą w rozgwieżdżone niebo i zapisywał niezwykłe zjawiska, z pewnością nie przypuszczał, że kiedyś sam – za sprawą swojego nazwiska – stanie się jego częścią.
Dziś Komoniecki nie jest już tylko postacią z kart historii. Od tej pory jego nazwisko będzie na stałe przemierzać przestrzeń kosmiczną wraz z planetoidą krążącą między Marsem a Jowiszem. Serdecznie zapraszamy na „Kosmiczny Wieczór z Andrzejem Komonieckim”, który odbędzie się 22 sierpnia 2026 roku o godz. 12.00 w Muzeum Miejskim w Żywcu. Podczas wydarzenia będzie można wysłuchać wykładu poświęconego astronomicznym pasjom Andrzeja Komonieckiego, historii nadania nazwy planetoidzie oraz odkrywaniu małych ciał Układu Słonecznego. Kulminacyjnym punktem spotkania będzie uroczyste przekazanie Muzeum Miejskiemu pamiątkowego certyfikatu potwierdzającego nadanie nazwy Komoniecki przez Międzynarodową Unię Astronomiczną i odkrywców obiektu. Zapraszamy wszystkich miłośników historii, astronomii oraz Żywiecczyzny do wspólnego świętowania tego wyjątkowego wydarzenia.

